Spacerem po starówce

Bazylika pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny ul. Birutės 5 (XVw.) w Trokach
www.piligrimukelias.lt

Dekretem papieża Franciszka Kościół p. w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach podniesiony do rangi bazyliki. 3 września, 2017 r. Kościół w Trokach ogłoszony bazyliką mniejszą.

24 maja 1409 roku Wielki Książę Litewski Witold (1392- 1430) ufundował gotycki kościoł parafialny w Trokach i nadał mu tytuł Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Św. Jana Ewangelisty. Kościół był kilkakrotnie przebudowywany w związku z pożarami i zniszczeniami, zaś w 1718 r. odrestaurowany nadając cech baroku.


Życie kościoła w Trokach  pulsowało z historią obrazu Matki Boskiej – najdroższej relikwii miasta.  Uważa się, że obraz został namalowany w Konstantynopolu w 1123 r., zaś w 1390 r. cesarz bizantyjski Manuel II Paleolog przekazał go w darze Witoldowi. Na początku XVIII w. Papież Klemens XI ukoronował obraz złotą koroną.  Uroczystości koronacji obrazu miały miejsce w dniach 4 – 12 września 1718 r. Była to pierwsza w Wielkim Księstwie Litewskim i druga w Rzeczpospolitej po Jasnogórskim Wizerunku koronacja. 


Gdy w 1604r. na Litwie szerzyła się dżuma, póżniej z powodu nieustających ulew groził głód, biskup wileński Benedykt Wojna zorganizował procesję z Wilna do Trok. Dżuma powstrzymała się. Od tego czasu Troki odwiedzają pielgrzymi. Szlak pielgrzymkowy z Wilna do stóp Matki Boskiej Trockiej,  łaskami słynącej, należy do najstarszych szlaków pielgrzymkowych na Litwie. Po odzyskaniu Niepodległości tradycja ta została odnowiona.


W 2009 r.Litwa obchodziła tysiąclecie państwowości litewskiej, wierni w Trokach uczcili także 600-lecie istnienia trockiej Bazyliki-Fary. W 2018 roku odbędą się natomiast obchody 300-lecia koronowania cudownego obrazu Matki Boskiej Trockiej, Patronki Litwy.

Msze Św. w jęz. polskim odbywają się w każdą niedzielę o godz. 10.00, w dni powszednie o godz. 17.00.
Więcej informacji pod nr. tel.: + 370 528 55907 lub na stronach: www.trakubaznycia.ltwww.piligrimukelias.lt.

Zaproszenie do Sanktuarium Matki Bożej w Trokach. 

 



Ruiny Zamku  na półwyspie (XIV w.), ul. Kęstučio

Budowę zamku na półwyspie rozpoczął Wielki Książe Kiejstut (Kęstutis) przed 1377 r. Na początku XV w. już został wzniesiony komleks obronny z 11 wieżami. Po śmierci Witolda w 1430 r. w zamku na półwyspie rezydowali wielcy książęta lietwscy Świdrygiełło  (Švitrigaila) i Zygmunt Kiejstutowicz (Žygimintas Kęstutaitis). W 1655 r. podczas wojny z Moskwą zamek został zburzony, od XIX w. był stopniowo odbudowywany.

Klasztor dominikański (XVIII w.), ul. Kęstučio 4. Pod koniec XVIII w. na terenie zamku na półwyspie dominikanie rozpoczęli budowę dużego kościoła. W latach 1822-1823 w jednej z  części niezakończonego kościoła zakonnicy urządzili kaplicę i klasztor. Obecnie w byłej kaplicy dominikańskej można obejrzeć wystawę sztuki sakralnej. Więcej informacji.
 


Zamek na wyspie na jeziorze Galvė (Galwe)

Była rezydencja Wielkich Ksiażąt Litewskich, zbudowany przez Witolda na przełomie XIV i XV wieków. Jest to jedyny zamek w Europie Wschodniej położony na wyspie. W 1430 r. w zamku na wyspie zmarł Wielki Książę Litwy Witold. Odbudowany  zamek  wraz z muzeum historycznym, założonym w 1962r., jest najbardziej odwiedzanym miejscem przez turystów w Trokach. Zamek na wyspie jest wizytówką Litwę i obecnie każdego roku ten symbol historyczny zwiedza przeszło 350 tys. wycieczkowiczów i honorowych gości państwa. Więcej informacji.  


 


Ulica Karaimska

Karaimi – najmniejsza mniejszość narodowa, mieszkająca w Trokach. Wyznawcy religii karaimskiej, Karaimi etnicznie są pochodzenia tureckiego. Język karaimski nalėży do kipczackiej gałęzi języków tureckich. Mimo że Karaimi osiedlili się na Litwie już ponad 600 lat temu, ich kultura nadal wykazuje wiele orientalnych cech.  Historia Karaimów na Litwie jest ściśle związana z Wielkim Księciem Witoldem, który to w XIV w. przywiózł z Krymu na Litwę kilkaset rodzin karaimskich. Wielki Książę osiedlił ich blisko siebie, pomiędzy dwoma zamkami, jako wojskowych, sumiennych i wiernych sług nadając im przy tym przywileje i ziemie. Dzisiejsza ulica karaimska to zespoł  urbanistyczny drewnianych parterowych domków z XIX w. Charakterystyczną jest ściana frontowa domów, która zwykle ma trzy okna: jedno dla Boga, drugie dla Witolda, trzecie dla domowników.
 


Karaimska ekspozycja etnograficzna, ul. Karaimų 22

Wystawa etnograficzna przedstawia historię, kulturę i tradycje Karaimów na Litwie i w Trokach.
Wystawa jest czynna od środy do niedzieli w godzinach 10-18. Ceny biletów: dorosłym 4 Lt, dla uczniów i studentów 2 Lt.
Zorganizowana wycieczka po muzeum w jęz. polskim - 30 Lt. Więcej informacji pod nr. tel.:  +370 528 55286
 

 

 


Karaimska kienesa (18 w.), ul. Karaimų 30

Kienesa karaimska w Trokach wybudowana została w XVIII wieku. Był to budynek drewniany, który uległ kilkakrotnym pożarom. Ostatnia odbudowa trwała w latach 1894- 1904. Wzniesiono wówczas budowlę na podmurówce kamiennej pokrytą czterospadowym dachem i z czworoboczną wieżą. Charakterystyczne jest wnętrze świątyni, w którym pomieszczenie dla mężczyzn oddzielone jest od części dla kobiet ażurową ścianką. Nad przedsionkiem wznosi się wsparty na kolumnach balkon. Wystrój świątyni jest ascetyczny. Kienesa znajduje się przy ulicy Karaimskiej, gdzie od dawna mieściły się siedziby Karaimów trockich. Zachowała się tam również część historycznej zabudowy, głównie dziewiętnastowiecznej, z charakterystycznymi domami mieszkalnymi o potrójnych oknach na ścianie szczytowej. 
 

 


Cmentarz karaimski, ul. Žalioji


Jedną z osobliwości trockich jest cmentarz karaimski, położony nad brzegiem jeziora Tamaryszki. Cmentarz założony został w XV wieku i z tego okresu pochodzą najstarsze groby. Nekropolia mieści bardzo wiele starych nagrobków z napisami w różnych językach. Stara część cmentarzyska otoczona jest też zabytkowym dziewiętnastowiecznym ogrodzeniem. Karaimi- społeczność etniczno- religijna pochodzenia tureckiego o wyznaniu mającym korzenie judaistyczne od sześciu wieków zamieszkuje Litwę, w Trokach jest ich obecnie 70. Witold sprowadził ich tu w po wyprawie wojennej na Krym i obdarzył wielkim zaufaniem, powierzając funkcję ochrony zamku w Trokach. Ze względu na przypisywaną im uczciwość i szlachetność cieszyli się przywilejami władców, mimo iż nie byli ludnością chrześcijańską. W Trokach organizowane są często wystawy poświęcone ich kulturze i obyczajom. Oprócz wspomnianej nekropolii można w mieście zwiedzić unikatową świątynię karaimską- kienesę.
 




Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Trokach, ul. Vytauto 32

Cerkiew znajduje się w centrum Trok. Cerkiew prawosławną w Trokach postanowiono wybudować w 1861 r. Już jesienią 1863 r. została ona wyświęcona pod wezwaniem Przeczystej Bogurodzicy. Cerkiew jest własnością wspólnoty prawosławnej.






 



Kapliczka św. Jana Niepomucena

Ważny akcent miasta Troki. Przypuszcza się, ze została wzniesiona na Rynku jako tablica ogłoszeń w 17 wieku. Później zaczęto ją nazywać imieniem św. Jana Nepomucena, patrona rybaków i otoczonego wodą miasta. Na słupie ustawiona rzeźbę świętego, która na rozkaz władzy sowieckiej w 1961 roku została zdjęta. W 1990 roku 16 maja rzeźba św. Jana Nepomucena została poświęcona i uroczyście wróciła na swoje miejsce.



 



Stara poczta (19 w.), ul. Karaimų 5

Budynek ten został wzniesiony w 1810 r. przez dominikanów. W 1864 r. po zamknięciu klasztoru budynek ten przeszedł do Zarządu Policji Powiatu Trockiego, a w 1887 r. tutaj został otwarty urząd pocztowy i telegraf oraz zamieszkali pracownicy poczty. Obecnie tutaj mieści się Dyrekcja Narodowego Parku Historycznego w Trokach.


 

 

 



Arystokratyczne Zatrocze (XIX w.),  ul. Užutrakio 17 

Józef  Tyszkiewicz kupił Zatrocze w 1896r.  Neorenesansowy pałac w Zatroczu zbudowany został w latach 1896-1901 według projektu architekta warszawskiego J.Hussa. Przepiękna włoska architektura pałacu wyróżnia się architektoniczną powściągliwością. Wnętrze pałacu dekorowane w stylu Ludwika XVI, w salach były zgromadzone płaskorzeźby i obrazy z Europy, kolekcje wyrobów z porcelany i fajansu, mieściła się tu także wartościowa biblioteka.
Park został zaprojektowany przez francuskiego architekta i biologa krajobrazu E.F.André. Zatrocze jak gdyby zrosło sie z jeziorami Skaistis i Galvė.  Z terasy i balustrady pałacu  można oglądać jezioro Galvė  (Galwe) i zamek na wyspie. Co roku odbywają się tu koncerty muzyki „Wieczory w Zatroczu”, plenery malarzy, wystawy. Więcej informacji.

 


Wzgórze Aniołów

Najmłodsze miejsce do zwiedzania. Powstało staraniami wspólnoty wiejskiej „Užugiris“ w 2010 roku w celu uczczenia tysiąclecia imienia Litwy oraz 600 rocznicy ufundowania kościoła w Trokach. Obecnie na wzgórzu jest 36 rzeźb aniołów wykonanych z dębu, które symbolizują wartości chrześcijańskie. Anioły są stawiane przez osoby prywatne, organizacje, przedsiębiorstwa. Wzgórze Aniołów zainicjował znany artysta ludowy Algirdas Sakalauskas, zaś następnie dołączyli inni rzeźbiarze w drewnie. Na tym wzgórzu każdego miesiąca odbywa się festiwal muzyki sakralnej zatytułowany „Skamba giesmės Angelų kalvoj!“ („Dźwięczą pieśni na wzgórzu Aniołów“).


Prahistoria ustanowienia Wzgόrza Aniołόw
lub
Dlaczego w tym miejscu ustanowiono Wzgόrza Aniołόw


Dawno, bardzo dawno temu, wtedy, kiedy Bόg był w bardzo dobrym nastroju i pełen natchnienia postanowił tworzyć ziemię Trocką, a pomagał mu w codziennych racach Anioł o Wrażliwej duszy.
Gdy pewnego dnia, po ulewnych deszczach napełniły się wodą Palcem Bożym wytłoczone rόżnej wielkości wgłębienia, w błękit nieba spojrzało mnόstwo jezior.
„Jakie piękno! – zawołał Anioł o Wrażliwej duszy.-„ Jeszcze nigdzie na ziemi tak się nie odzwierciedlało Niebo!”
- Tobie poprostu się podobają jeziora – uśmiechając się rzekł Bόg, ale Wrażliwiec już trzepotał nad krystalicznie czystymi wodami i nie mόgł się nadziwić obfitością pływających ryb, w perlistych falach nurkującej rόżnorodności ptakόw... Po opuszczeniu swych pracujących braci, huśtał się na pochylonej  gałęzi drzewa, ganiał nad wodą fruwające motyle i ... zupełnie zapomniał o swej pracy.
- On za tymi jeziorami stracił głowę! Dlaczego nie pomaga nam pracować, a tylko na nic spędza swe dni? – zapytał Boga Troskliwy Anioł.
- On odnajdzie swą straconą głowę tam, skąd  możno będzie zobaczyć trzy miejscowości, gdzie po tysiącleciu w osiedlającym się mieście ludzie mnie będą czcić...- tajemniczo odpowiedział uśmiechnąwszy się Bόg.
Gdy tylko wypowiedział te słowa, jedno z odciśniętych wgłębień zaczęło szybko rosnąć i stało się wzgόrzem, a patrząc z lotu ptaka, falujące wokόl jeziora stały się podobne do anioła bez głowy.
Minęły tyciąclecia i na najwyższym w Trokach miejscu, w pobliżu dworu w Zatroczu, ludzie wspiąwszy się na wzgόrze, zobaczyli trzy znajdujące się na tej samej linii mury – cerkiew w Traokach, zbudowany wielkim człowiekiem kościόł Trocki i na wyspie stojący zamek – w ktόrych to się czci Boga. Spodobała im się ta przestrzeń więc postanowili na niej ustanowić wzgόrze Aniołόw. Jak tylko to się stało, Anioł o Wrażliwej duszy obudził się i z radości zawołał:
- Odnalazłem swą straconą głowę, ktόra była zasłoniona... skrzydłem drewnianego anioła!
Kiedy to powiedział, obejrzł się i zobaczył mnόstwo dębowych aniołόw słuchających modlitw ludzkich, i zanim wrόcił do Boga, zdążył jeszcze pomyśleć: „Jak dobrze, że jest ktoś, kto pomoże mnie zachować Troki i błękitne jeziora...”

wieś Būdos, Troki
GPS N 54677588º, E 24927105º
www.uzugiriai.lt
 


Kaplica Matki Boskiej Uzdrowienia chorych w Gaju

Jadąc od strony Wilna w kierunku Łoździej  lub Druskienik, na 28 kilometrze znajduje się wskaźnik drogowy z napisem nazwy małej wioseczki „Gaj”. Jadąc leśnymi drogami spotykamy piękne leśne widoki, spokój i ciszę. Miejscowość ta jest nie duża. Mieszka tutaj zaledwie 26 osób.

W Gaju stoi Kaplica Matki Boskiej uzdrowienia chorych. Kaplica została wybudowana w 1936 roku. Budowa trwała do wiosny roku 1937. Była to malutka kapliczka w stylu Józefińskim.
Najcenniejszym skarbem tutejszej kaplicy jest Cudowny Obraz Matki Bożej Uzdrowienia chorych. Matka Najświętsza, popularnie zwana Bonifraterska, jest wierną kopią obrazu z Kościoła św. Krzyża w Wilnie przy klasztorze Ojców Bonifratrów. Obraz został namalowany na płótnie w roku 1936 przez Romualda Warachowskiego.

W roku 1914, tuż przed pierwszą wojną światową, O. Włodzimierz wraca do Krakowa i przebywa w szpitalu O. Bonifratrów. Szpital ten w czasie Wielkiej Wojny został zamieniony na wojskowy. Z placu boju poczęto zwozić rannych. Każdy raniony miał w sobie kule. O. Włodzimierz postanawia zbierać je i po namyśle powstaje plan stworzenia niedużej monstrancji. Do jej wykonania żyto 51 kulę austriacką, 21 kulę pruską oraz 16 kul rosyjskich.
Kule rosyjskie tworzą przy szkiełku pierścień. Za nimi dookoła pierścienia wije się złocona korona cierniowa. Kule pruskie i austriackie są przeplatane między sobą tworząc w całości rodzaj promieni. Na szczycie relikwiarza jest oryginalny krzyżyk z kul ozdobiony promieniami z wizerunkiem Zbawiciela. Wysokość relikwiarza wynosi 36 cm.

wieś Gaj, rejon trocki.
 

Ostatnia aktualizacja:2017-11-23