Lej w Strawie, inaczej piaskowy lej, jest uwa\u017cany za brata \u201eCzarciej Jamy\u201d. To tajemnicze miejsce zwi\u0105zane ze staro\u017cytn\u0105 mitologi\u0105, o kt\u00f3rej powsta\u0142o niema\u0142o legend i opowiada\u0144. W pradawnej mitologii litewskiej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce zapad\u0142a si\u0119 tu diabelska karczma!<\/p>\n\n\n\n
Lej w Strawie znajduje si\u0119 w Wysokodworskim Parku Regionalnym, nieopodal wsi o nazwie Strawa, w rezerwacie krajobrazowym Spindzius. Wyj\u0105tkowa obfito\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 flory i fauny nadaje rezerwatowi wysok\u0105 rang\u0119 nie tylko na Litwie. Rezerwat r\u00f3wnie\u017c wchodzi w sk\u0142ad chronionego terenu Wsp\u00f3lnoty Europejskiej, obj\u0119tego programem \u201eNatura 2000\u201d. Tereny nale\u017c\u0105 do Nadle\u015bnictwa w Trokach, kt\u00f3re sprawuje tutaj ci\u0105g\u0142\u0105 opiek\u0119 i otwiera przed zwiedzaj\u0105cymi podwoje las\u00f3w pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n
Naukowcy twierdz\u0105, \u017ce lej w Strawie to efekt wytopienia si\u0119 lodowca powsta\u0142y przed oko\u0142o 18 tysi\u0105cleciami. Gdy lodowiec si\u0119 cofa\u0142, jego oderwan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przykry\u0142y nagromadzone materia\u0142y osadowe. Cz\u0119\u015b\u0107 ta p\u00f3\u017aniej uleg\u0142a roztopieniu, co doprowadzi\u0142o do powstania leja w kszta\u0142cie miednicy. Pomiary wykaza\u0142y, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 leja to oko\u0142o 150 metr\u00f3w, a jego szeroko\u015b\u0107 wynosi 100 metr\u00f3w. Na dno o g\u0142\u0119boko\u015bci 20 metr\u00f3w prowadzi \u015bcie\u017cka w\u015br\u00f3d olbrzymich sosen. Przy leju znajduje si\u0119 platforma widokowa i \u015bcie\u017cka edukacyjna, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 obejrze\u0107 ten wytw\u00f3r przyrody ze wszystkich stron. Co ciekawe, dooko\u0142a leja ro\u015bnie sporo truj\u0105cych ro\u015blin!<\/p>\n\n\n\n
Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w lasach w miejscowo\u015bci Spindzius ro\u015bnie prastara puszcza, kt\u00f3ra mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 stuletnimi sosnami, d\u0119bami, i innymi starymi odmianami drzew. Mo\u017cna tu spotka\u0107 r\u00f3\u017cne gatunki drzew reprezentuj\u0105ce cztery pokolenia. Na obszarze starodawnej puszczy wyznaczono stref\u0119 bezwzgl\u0119dnego zakazu wycinki, tj. stref\u0119, kt\u00f3rej nie tkn\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 ludzkiej r\u0119ki. Mo\u017cna w niej znale\u017a\u0107 rzadkie, zagro\u017cone wymarciem gatunki ro\u015blin, kt\u00f3re, tak naprawd\u0119, s\u0105 okazami chronionymi na Litwie oraz w skali Unii Europejskiej. <\/p>\n\n\n\n
Obfito\u015b\u0107 legend<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug innej legendy, w tutejszym zaje\u017adzie bardzo cz\u0119stym go\u015bciem by\u0142 ojciec licznej rodziny. Pewnego razu na poszukiwania m\u0119\u017ca wyruszy\u0142a \u017cona, kt\u00f3ra spotka\u0142a go pij\u0105cego w zaje\u017adzie i pr\u00f3bowa\u0142a bez skutku doprowadzi\u0107 do domu. Kobieta rozz\u0142o\u015bci\u0142a si\u0119, ale nie by\u0142a bezsilna, bo zna\u0142a kilka zakl\u0119\u0107. Wysz\u0142a wi\u0119c na drog\u0119 i rzuci\u0142a kl\u0105tw\u0119, po kt\u00f3rej zabudowania razem z go\u015b\u0107mi zapad\u0142y si\u0119 pod ziemi\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Inne podania m\u00f3wi\u0105, \u017ce kiedy\u015b na wzg\u00f3rzu sta\u0142 pi\u0119kny, kryszta\u0142owy pa\u0142ac zamieszkiwany przez diab\u0142y. Wszystkie \u017cy\u0142y ze sob\u0105 w zgodzie i zawsze wiedzia\u0142y, co robi\u0107. Zawsze ustalano, komu zrobi\u0107 jakiego\u015b psikusa i z kim si\u0119 wda\u0107 w k\u0142\u00f3tnie. Pewnego razu diab\u0142y rozpocz\u0119\u0142y k\u0142\u00f3tni\u0119 o w\u0142adz\u0119 i pierwsze\u0144stwo. Nagle zapomniano o porz\u0105dku. Zrobi\u0142 si\u0119 straszny ba\u0142agan. Gdy o tych sporach us\u0142ysza\u0142 b\u00f3g Piorun, rozz\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119 i pos\u0142a\u0142 w stron\u0119 diab\u0142\u00f3w piorun, kt\u00f3ry rozbi\u0142 kryszta\u0142owy pa\u0142ac, a wszystkich diab\u0142\u00f3w zabra\u0142 pod ziemi\u0119. Ludzie powiadaj\u0105, \u017ce je\u015bli dobrze si\u0119 ws\u0142ucha\u0107, i dzisiaj jeszcze mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 diabelskie j\u0119ki i k\u0142\u00f3tnie.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n Strawa \u2013 sravati<\/strong><\/p>\n\n\n\n W okolicach leju w Strawie mo\u017cna natkn\u0105\u0107 si\u0119 na obiekty lub miejscowo\u015bci zwi\u0105zane z nazw\u0105 Strawa. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce s\u0142owo Strawa<\/em>ma zwi\u0105zek ze s\u0142owem sravati<\/em>pochodz\u0105cym z sanskrytu, kt\u00f3re oznacza \u201ep\u0142yn\u0105\u0107\u201d, \u201etryska\u0107\u201d. Opr\u00f3cz leju w Strawie, warto wspomnie\u0107 o miejscowo\u015bci o nazwie Strawa lub Mur Strawinin\u00f3w, wzg\u00f3rzu zamkowym Strawa i rzece Strawa, kt\u00f3re jakby uciele\u015bniaj\u0105 znaczenie sanskryckiego s\u0142owa sravati<\/em>. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, g\u00f3rny bieg rzeki Strawy to szczeg\u00f3lnie pi\u0119kny skarb natury, kt\u00f3ry obfituje w liczne jeziora i \u017ar\u00f3d\u0142a!<\/p>\n\n\n\n Strawa to rzeka obro\u015bni\u0119ta g\u0119st\u0105, bagienn\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy oko\u0142o 20 jezior. Zasilana z bij\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142a p\u0142ynie w kierunku wschodnim, tj. \u201eprzeciw wschodz\u0105cemu s\u0142o\u0144cu\u201d. Taki fenomen w kulturze ludowej symbolizuje \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 rzeki. Ju\u017c od pradawnych czas\u00f3w rzek\u0119 Strawa uwa\u017cano za \u015bwi\u0119t\u0105 i szczeg\u00f3ln\u0105. Miejscowa ludno\u015b\u0107 bardzo ceni sobie Straw\u0119 ze wzgl\u0119du na du\u017ce ilo\u015bci w\u00f3d \u017ar\u00f3dlanych. <\/p>\n\n\n\n \u201eZielona \u015bcie\u017cka\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201eZielona \u015bcie\u017cka\u201d oplata rzek\u0119 Strawa i tworzy p\u0119tl\u0119 w lesie Spindzius. Ta \u015bcie\u017cka krajobrazowa zaprasza nas nie tylko do leju w Strawie, ale tak\u017ce na inne wa\u017cne obiekty. Przy okazji, \u015bcie\u017cka pomaga nie zab\u0142\u0105dzi\u0107 w tych i tak tajemniczych i zagadkowych okolicach\u2026<\/p>\n\n\n\n Jedn\u0105 z niespodzianek \u201ezielonej \u015bcie\u017cki\u201d jest \u0179r\u00f3dlany pag\u00f3rek <\/strong>\u2013 rzadki fenomen z perspektywy przyrody oraz kultury. Z tego niewysokiego pag\u00f3rka wyp\u0142ywaj\u0105 niezamarzaj\u0105ce zim\u0105 wody \u017ar\u00f3dlane. Rozlewaj\u0105ce si\u0119 na wszystkie strony wody zasilaj\u0105 rzek\u0119 Straw\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c mokrad\u0142a i bagna, kt\u00f3re tak upodoba\u0142y sobie bobry. <\/p>\n\n\n\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w staro\u017cytnej tradycji ludowej, niezamarzaj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a by\u0142y uwa\u017cane za miejsca \u015bwi\u0119te, a pochodz\u0105ca z nich woda mia\u0142a swojego rodzaju w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce mieszka\u0144cy zabierali wod\u0119 do domu, gdy kto\u015b chorowa\u0142, a pasterze moczyli w niej zm\u0119czone nogi. <\/p>\n\n\n\n Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje Kr\u00f3lestwo orchidei<\/strong>. Na niewielkim wzg\u00f3rku kr\u00f3luje plantacja litewskich orchidei! W niej schronienie znalaz\u0142y szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe ro\u015bliny storczykowate. Co ciekawe, obuwik pospolity jest gatunkiem chronionym na Litwie i w Europie.<\/p>\n\n\n\n W folklorze ludowym zachowa\u0142y si\u0119 opisy tego, jak kobiety w czasach staro\u017cytnych pr\u00f3bowa\u0142y z niepowodzeniem rozsadza\u0107 orchidee w ogr\u00f3dkach przydomowych. Tak wi\u0119c, te kwiaty lokalni mieszka\u0144cy uwa\u017caj\u0105 za tajemnicze i ulotne. Co ciekawe, orchidee, czyli \u201epi\u0119kno\u015bci lasu\u201d, by\u0142y traktowane jako magiczne ro\u015bliny, kt\u00f3re starsze mieszkanki stosowa\u0142y w medycynie ludowej i do wr\u00f3\u017cb.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lej w Strawie, inaczej piaskowy lej, jest uwa\u017cany za brata \u201eCzarciej Jamy\u201d. To tajemnicze miejsce zwi\u0105zane ze staro\u017cytn\u0105 mitologi\u0105, o kt\u00f3rej powsta\u0142o niema\u0142o legend i opowiada\u0144. W pradawnej mitologii litewskiej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce zapad\u0142a si\u0119 tu diabelska karczma! Lej w Strawie znajduje si\u0119 w Wysokodworskim Parku Regionalnym, nieopodal wsi o nazwie Strawa, w rezerwacie krajobrazowym […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[],"zemelapio-ikona":[],"class_list":["post-7828","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lankytinos-vietos-pl"],"acf":[],"yoast_head":"\n