Utkwiony w ziemi g\u0142az we wsi Nikronys, zwany tak\u017ce Olbrzymim, mo\u017cna zobaczy\u0107 w Wysokodworskim Parku Regionalnym. Dok\u0142adnie g\u0142az znajduje si\u0119 mi\u0119dzy jeziorami Sienis i Verniejus w lesie we wsi Bobrowniki \u2013 jest to pomnik przyrody. Opiekuje si\u0119 nim i udost\u0119pnia turystom Nadle\u015bnictwo w Trokach. <\/p>\n\n\n\n
G\u0142az z Nikronys to masywny g\u0142az narzutowy pochodzenia lodowcowego. Jest tak du\u017cy, \u017ce pomie\u015bci\u0142by kilkadziesi\u0105t os\u00f3b! Rozmiary g\u0142azu s\u0105 imponuj\u0105ce. Jego d\u0142ugo\u015b\u0107 to 6,3 metra, szeroko\u015b\u0107 \u2013 3 metry, a wysoko\u015b\u0107 \u2013 2,2 metra. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142azu znajduje si\u0119 pod ziemi\u0105. G\u0142az jest nieregularny, w kolorze szarego granitu, a jego wiek mo\u017ce si\u0119ga\u0107 14-16 tysi\u0119cy lat. Badania geologiczne pokazuj\u0105, \u017ce g\u0142azy skandynawskie to jedna z cech wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych Wysokodworski Park Regionalny. Takie g\u0142azy powsta\u0142y na terenie Skandynawii przed milionami lat i zosta\u0142y przetransportowane na Litw\u0119 przez lodowiec podczas ostatniego okresu zlodowacenia.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce na g\u0142azie s\u0105 wyra\u017anie widoczne znaki, symbole i litery. Na przyk\u0142ad z jednego boku widniej\u0105 litery \u201eMOPT<\/strong>\u201d. To dosy\u0107 du\u017ce litery (oko\u0142o 35 cm wysoko\u015bci) umiejscowione horyzontalnie na prawie dwumetrowej powierzchni. Nad napisem znajduje si\u0119 strza\u0142ka <\/strong>albo wskaz\u00f3wka<\/strong>. Z drugiej strony g\u0142azu wida\u0107 krzy\u017c <\/strong>r\u00f3wnoramienny o \u015brednicy oko\u0142o 30 cm. \u0179r\u00f3d\u0142a pisane m\u00f3wi\u0105, \u017ce wcze\u015bniej widnia\u0142y tu dwa krzy\u017ce. Wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c rysunek podobny do herbu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki tajemniczym znakom, g\u0142az z Nikronys stanowi zagadk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z histori\u0105 Litwy i mitologi\u0105 staro\u017cytnych lud\u00f3w ba\u0142tyckich. G\u0142az le\u017c\u0105cy na brzegu jeziora Verniejus przyci\u0105ga znanych archeolog\u00f3w, historyk\u00f3w i innych specjalist\u00f3w. Nie dziwi wi\u0119c fakt, \u017ce o tajemniczym g\u0142azie stworzono wiele opowiada\u0144. <\/p>\n\n\n\n Tajemnicze znaki<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwsze \u017ar\u00f3d\u0142o pisane, w kt\u00f3rym wspomina si\u0119 o g\u0142azie, to ksi\u0105\u017cka Piotra Tarasenko pt. \u201eOdciski st\u00f3p na g\u0142azie\u201d z 1958 roku. Autor szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142 w niej wygl\u0105d kamienia oraz znak\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na nim. Litery \u201eMOPT\u201d, wskaz\u00f3wka, strza\u0142ka, krzy\u017c i herb \u2013 wszystko to pobudza wyobra\u017ani\u0119 i zach\u0119ca do opowiada\u0144, domys\u0142\u00f3w i dyskusji.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug opowiada\u0144, w latach 1904-1905 g\u0142az w Nikronys by\u0142 znakiem symbolizuj\u0105cym granic\u0119 mi\u0119dzy ziemi\u0105 pa\u0144stwow\u0105 a prywatn\u0105. Lokalni mieszka\u0144cy twierdz\u0105, \u017ce zagadkowe litery \u201eMOPT\u201d to pierwsze litery polskiej frazy, kt\u00f3ra oznacza \u201eMoje pieni\u0105dze tutaj\u201d. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, ludzie wierz\u0105, \u017ce pod g\u0142azem kryje si\u0119 przekl\u0119ty skarb, czego dowodem s\u0105 resztki dziur wykopywane przez amatorskich poszukiwaczy skarb\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony, naukowcy twierdz\u0105, \u017ce g\u0142az nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 znakiem granicznym d\u00f3br ziemskich, poniewa\u017c le\u017cy on w samym \u015brodku ziem nale\u017c\u0105cych do rodziny Ody\u0144c\u00f3w. W dawnych czasach zamo\u017cne rodziny wykuwa\u0142y na g\u0142azach swoje inicja\u0142y i herb rodzinny, w ten spos\u00f3b oznaczaj\u0105c swoj\u0105 posiad\u0142o\u015b\u0107 lub wspominaj\u0105c umar\u0142ego. Ostatnim w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 W\u0142adys\u0142aw Odyniec, a jego c\u00f3rka Helena wyja\u015bni\u0142a, \u017ce litery MO oznaczaj\u0105 Micha\u0142a Ody\u0144ca. Z informacji zapisanych w kronikach ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Wysokim Dworze i w Onuskis wynika, \u017ce s\u0119dzi\u0105 rozstrzygaj\u0105cym spory ziemskie by\u0142 podkomorzy, a napis \u201eMOPT\u201d mo\u017ce znaczy\u0107 \u201eMicha\u0142 Odyniec \u2013 Podkomorzy Trocki\u201d. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c c\u00f3rka W\u0142adys\u0142awa Ody\u0144ca, Helena, potwierdzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce szlachecki herb Ody\u0144ca narysowany na g\u0142azie, to rodowy herb rodzinny.<\/p>\n\n\n\n Mieszka\u0144cy Wysokiego Dworu i okolic Trok, rodzin\u0119 Ody\u0144c\u00f3w do dzisiaj wspominaj\u0105 niczym wielkich pan\u00f3w. Traktowano ich jak ksi\u0105\u017c\u0105t, mimo \u017ce tego tytu\u0142u rodzina nie u\u017cywa\u0142a od XVII wieku. Warto doda\u0107, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Odyniec, w\u0142a\u015bciciel m\u0142yna we wsi Nikronys, by\u0142 fundatorem parafii i ko\u015bcio\u0142a w Wysokim Dworze. <\/p>\n\n\n\n Do nieba nie wkupisz si\u0119 skarbem\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wiele legend wi\u0105\u017ce g\u0142az w Nikronys z ukrytym skarbem. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce miejsce ukrycia skarbu wskazuje strza\u0142ka, a znajduj\u0105cy si\u0119 pod ni\u0105 napis \u201eMOPT\u201d oznacza odleg\u0142o\u015b\u0107. O wielokrotnych pr\u00f3bach odnalezienia skarbu \u015bwiadcz\u0105 resztki wykopanych dziur w ziemi. <\/p>\n\n\n\n Dosy\u0107 powszechnie znana historia m\u00f3wi, \u017ce W\u0142adys\u0142aw Odyniec zakopa\u0142 tutaj swoje pieni\u0105dze i\u2026 zapomnia\u0142 gdzie je ukry\u0142! M\u00f3wiono, \u017ce d\u0142ugo szuka\u0142 swojego skarbu, lecz bez skutku. Z braku nadziei lub pod wp\u0142ywem alkoholu rzuci\u0142 si\u0119 pod poci\u0105g. <\/p>\n\n\n\n Istniej\u0105 te\u017c legendy \u0142\u0105cz\u0105ce skarb z Napoleonem, kt\u00f3ry w roku 1812 zatrzyma\u0142 si\u0119 w lasach Bobrowniki na odpoczynek. Genera\u0142 wpad\u0142 na pomys\u0142 ukrycia z\u0142otych serwis\u00f3w i monet. Kaza\u0142 \u017co\u0142nierzom zakopa\u0107 skarb, a g\u00f3r\u0119 przykry\u0107 olbrzymim g\u0142azem, na kt\u00f3rym zmie\u015bci si\u0119 kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. Inne opowiadanie m\u00f3wi o tym, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 o ukrytym skarbie dotar\u0142a do \u017co\u0142nierzy Napoleona, kt\u00f3rzy zacz\u0119li kopa\u0107 i\u2026 trafili na skarb! Niestety, nie znale\u017ali pieni\u0119dzy, ale ksi\u0105\u017cki\u2026<\/p>\n\n\n\n Obecnie, bez wzgl\u0119du na to, co m\u00f3wi\u0105 legendy, znamy jeden fakt. Niedawno jeden z lokalnych traktorzyst\u00f3w, pracuj\u0105c niedaleko cmentarza, wykopa\u0142 garnek z pieni\u0119dzmi. Teraz skarb mo\u017cna obejrze\u0107 w muzeum mieszcz\u0105cym si\u0119 w zamku w Trokach. <\/p>\n\n\n\n Alka \u2013 \u015bwi\u0119te miejsce lud\u00f3w ba\u0142tyckich<\/strong><\/p>\n\n\n\n W czasach staro\u017cytnych kamie\u0144 ze wsi Nikronys by\u0142 czczony jako \u015bwi\u0119ty. Mo\u017cliwe, \u017ce to kamie\u0144 kultu religijnego sprzed czas\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. By\u0107 mo\u017ce, przed wiekami znachorzy palili tu \u015bwi\u0119ty ogie\u0144. Krzy\u017cyki wykute w g\u0142azie cz\u0119sto uwa\u017ca si\u0119 natomiast za symboliczne znaki S\u0142o\u0144ca. <\/p>\n\n\n\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce na szczycie g\u0142azu znajduje si\u0119 26-centymetrowe wg\u0142\u0119bienie stworzone ludzk\u0105 r\u0119k\u0105, w kt\u00f3rym zawsze jest troch\u0119 wody. Mieszka\u0144cy wierz\u0105, \u017ce ta woda jest \u015bwi\u0119ta i ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci lecznicze. Od dawna ludzie przyje\u017cd\u017caj\u0105 tutaj z daleka, aby przetrze\u0107 oczy, a po opadach \u015bniegu, gdy woda si\u0119 roztapia, pije si\u0119 j\u0105 i zabiera ze sob\u0105 do dom\u00f3w. Osoby pragn\u0105ce odzyska\u0107 wzrok nie tylko przemywa\u0142y ni\u0105 oczy, ale te\u017c zostawia\u0142y przy g\u0142azie datki, za kt\u00f3re ksi\u0105dz odprawia\u0142 msze \u015bwi\u0119te. <\/p>\n\n\n\n Starsi mieszka\u0144cy opowiadaj\u0105, \u017ce czasami w nocy wida\u0107 tutaj p\u0142omyki ognia, kt\u00f3re s\u0105 w stanie zauwa\u017cy\u0107 tylko dobrzy ludzie. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce przy tym g\u0142azie nachodz\u0105 cz\u0142owieka przywidzenia\u2026<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Utkwiony w ziemi g\u0142az we wsi Nikronys, zwany tak\u017ce Olbrzymim, mo\u017cna zobaczy\u0107 w Wysokodworskim Parku Regionalnym. Dok\u0142adnie g\u0142az znajduje si\u0119 mi\u0119dzy jeziorami Sienis i Verniejus w lesie we wsi Bobrowniki \u2013 jest to pomnik przyrody. Opiekuje si\u0119 nim i udost\u0119pnia turystom Nadle\u015bnictwo w Trokach. G\u0142az z Nikronys to masywny g\u0142az narzutowy pochodzenia lodowcowego. Jest tak […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[214],"tags":[],"zemelapio-ikona":[],"class_list":["post-7834","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lankytinos-vietos-pl"],"acf":[],"yoast_head":"\n